Eigen beleid op de veilige zorgrelatie: hoe je dit als aanbieder invult

Eigen beleid op de veilige zorgrelatie betekent dat je als zorgaanbieder vastlegt hoe je grensoverschrijdend gedrag voorkomt en signaleert, en hoe je handelt als het zich voordoet, langs de pijlers bewustwording, preventie en interventie.

De IGJ verwacht dat zorgaanbieders eigen beleid hebben op de veilige zorgrelatie. Voor veel organisaties roept dat de vraag op: hoe geef je dat concreet vorm? Het is een gevoelig onderwerp, en juist daarom helpt het om er gestructureerd en zakelijk mee aan de slag te gaan.

In deze blog lopen we langs hoe je dit beleid invult, langs de pijlers bewustwording, preventie en interventie. We houden het feitelijk en praktisch, zodat je een werkwijze opzet die klopt en die in de dagelijkse praktijk gebruikt wordt, niet in een la verdwijnt.

Begin bij bewustwording

Beleid op de veilige zorgrelatie begint met erkennen dat grensoverschrijdend gedrag ook in de zorg kan voorkomen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk wordt het risico vaak onderschat. Maak het onderwerp bespreekbaar in je team: laat het regelmatig terugkomen in overleggen en intervisie, en informeer nieuwe medewerkers actief over de gedragsregels. Bewustwording is de basis waarop preventie en interventie kunnen aansluiten.

Leg preventieve maatregelen vast

Preventie maak je concreet door vast te leggen welke maatregelen je neemt. Denk aan:

• Scholing over het onderwerp en over de gedragsregels van je organisatie en de beroepsgroep.
• Een aandachtsfunctionaris of vertrouwenspersoon waar medewerkers terecht kunnen.
• Zorgvuldig aannamebeleid, inclusief het controleren van het arbeidsverleden van nieuwe medewerkers.
• Inzicht in risicofactoren binnen je organisatie, zodat je gericht kunt sturen.

Beschrijf hoe je handelt

Het derde deel gaat over interventie: wat doe je als er iets gebeurt of dreigt te gebeuren? Beschrijf wie welke rol heeft, hoe medewerkers signalen melden en wanneer je verplicht bent te melden bij de IGJ. Vanuit de Wkkgz heb je een meldplicht bij geweld in de zorgrelatie. Zorg dat iedereen weet bij wie ze terecht kunnen en wat de stappen zijn. En leg vast dat je leert van wat er gebeurt: reflecteren en verbeteren horen erbij. Zo blijft je beleid levend in plaats van papier.

Veelgestelde vragen over eigen beleid op de veilige zorgrelatie

Hoe voorkom ik dat het papieren beleid wordt?
Door het onderwerp levend te houden. Bespreek de veilige zorgrelatie regelmatig in teamoverleg en intervisie, neem het mee in scholing en informeer nieuwe medewerkers actief. De IGJ ziet dat veel aanbieders blijven steken in papieren beleid, terwijl het effect juist zit in bewustwording en bespreekbaarheid. Een aandachtsfunctionaris en een lage drempel om signalen te melden helpen om het beleid in de praktijk te laten werken.

Moet ik altijd melden bij de IGJ?
Vanuit de Wkkgz heb je een meldplicht bij geweld in de zorgrelatie, waaronder seksueel grensoverschrijdend gedrag door iemand die in dienst of opdracht van je organisatie werkt. Het is belangrijk dat je in je beleid vastlegt wanneer en hoe je meldt, zodat medewerkers weten wat de stappen zijn. Omdat de precieze afweging per situatie verschilt, is het verstandig dit zorgvuldig te beschrijven en bij twijfel deskundig advies in te winnen.

Wat is een goede eerste stap?
Een goede eerste stap is het onderwerp bespreekbaar maken in je team en in kaart brengen wat je al doet aan preventie. Vaak is er meer aanwezig dan je denkt, maar is het niet vastgelegd of niet bekend bij iedereen. Vanuit dat overzicht kun je je beleid aanscherpen langs de drie pijlers. Zo bouw je gestructureerd aan beleid dat klopt en dat aansluit op wat de IGJ verwacht.

Wil je eigen beleid op de veilige zorgrelatie opstellen dat zorgvuldig is en in de praktijk werkt? We staan naast je om dit op een werkbare manier vorm te geven.