Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling: wat vraagt die van je?

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een verplicht stappenplan dat zorgverleners helpt te handelen bij signalen of vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Een medewerker heeft een vermoeden dat er bij een cliënt thuis iets niet klopt. Wat doe je dan? Voor die situatie bestaat de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling: een verplicht stappenplan dat houvast geeft bij signalen of vermoedens. Het helpt je medewerkers om zorgvuldig te handelen in plaats van te twijfelen of weg te kijken.

Voor zorgorganisaties is de meldcode niet vrijblijvend. Je moet er een hebben, en je medewerkers moeten weten hoe ze hem gebruiken. We helpen je de meldcode zo in te richten dat hij past bij je organisatie en dat je team ermee kan werken.

Waarom de meldcode verplicht is

De meldcode bestaat omdat signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling makkelijk onopgemerkt blijven of blijven liggen. Door een vast stappenplan te volgen, weten medewerkers wat ze moeten doen als ze iets vermoeden. Zo wordt een vermoeden niet genegeerd, maar zorgvuldig opgepakt.

Voor organisaties in zorg en welzijn is het hebben en gebruiken van een meldcode verplicht. Het gaat er niet alleen om dat het document bestaat, maar dat medewerkers het kennen en toepassen. De meldcode hoort daarom een levend onderdeel te zijn van je werkwijze.

De stappen van de meldcode

• Signalen in kaart brengen: de medewerker brengt de signalen van mogelijk geweld of mishandeling in kaart en legt die feitelijk vast.
• Overleggen met een collega: de medewerker overlegt met een collega en kan Veilig Thuis raadplegen voor advies.
• Gesprek met de betrokkene: waar mogelijk gaat de medewerker in gesprek met de cliënt of betrokkene over de signalen.
• Wegen van het geweld: de medewerker weegt de aard en de ernst van het mogelijke geweld, en kan Veilig Thuis om advies vragen.
• Beslissen: hulp of melden: de medewerker beslist of hulp organiseren volstaat of dat een melding bij Veilig Thuis nodig is.

Hoe je de meldcode in je organisatie borgt

Een meldcode werkt pas als je medewerkers weten dat hij er is en hoe ze hem gebruiken. Dat vraagt om meer dan het document zelf: medewerkers moeten getraind zijn in het herkennen van signalen en in het volgen van de stappen. Ook helpt het om een aandachtsfunctionaris aan te wijzen die collega's ondersteunt.

Leg vast hoe de meldcode in je organisatie is geregeld en zorg dat hij aansluit bij je dagelijkse praktijk. Zo laat je zien dat je het onderwerp serieus neemt en dat je team weet hoe te handelen als het nodig is. We denken graag mee over hoe je dit passend inricht.

Veelgestelde vragen over de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Moet elke zorgorganisatie een meldcode hebben?
Organisaties in zorg en welzijn zijn verplicht om over een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling te beschikken en het gebruik ervan te bevorderen. Het gaat er niet alleen om dat het document bestaat, maar dat medewerkers weten hoe ze het gebruiken. Ook als kleine organisatie hoor je dit dus geregeld te hebben. We helpen je een meldcode op te zetten die past bij je organisatie en die je team daadwerkelijk kan toepassen.

Is de meldcode hetzelfde als een meldplicht?
Nee. De meldcode is een stappenplan dat je helpt zorgvuldig af te wegen wat je doet bij een vermoeden van geweld of mishandeling. Het verplicht je niet automatisch tot melden, maar tot het zorgvuldig doorlopen van de stappen. Aan het eind van die stappen beslis je of hulp organiseren volstaat of dat een melding bij Veilig Thuis nodig is. De meldcode gaat dus over zorgvuldig handelen, niet over verplicht melden in elke situatie.

Wat is de rol van Veilig Thuis?
Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Tijdens de stappen van de meldcode kan een medewerker Veilig Thuis raadplegen voor advies over signalen en over hoe te handelen. Als uit de afweging blijkt dat een melding nodig is, doe je die bij Veilig Thuis. Zij kunnen meedenken en waar nodig verdere stappen zetten. Het raadplegen van Veilig Thuis is een vast onderdeel van het stappenplan.

Moeten mijn medewerkers getraind worden op de meldcode?
Dat is sterk aan te raden. Een meldcode werkt alleen als medewerkers signalen herkennen en de stappen durven en kunnen volgen. Scholing helpt hen om onzekerheid weg te nemen en zorgvuldig te handelen. Het aanwijzen van een aandachtsfunctionaris die collega's ondersteunt, versterkt dat verder. Zo wordt de meldcode een levend onderdeel van je werkwijze en niet een document dat ongebruikt blijft.

Wil je de meldcode zo inrichten dat je team ermee kan werken? We kijken samen naar wat past bij jouw organisatie. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.