Het jaarlijkse kwaliteitsbeeld en clientervaringsmetingen onder het Generiek kompas
Onder het Generiek kompas maken zorgorganisaties jaarlijks een openbaar kwaliteitsbeeld waarin de vijf bouwstenen van het kompas herkenbaar terugkomen, en meten zij verplicht de clientervaringen, in de wijkverpleging via de PREM en in de verpleeghuiszorg via een vaste vragenlijst.
Het Generiek kompas vraagt zorgorganisaties om jaarlijks inzicht te geven in hun kwaliteit. Dat doe je met een kwaliteitsbeeld. Voor veel organisaties roept dat vragen op: wat moet erin, wat is verplicht en hoe meet je clientervaringen? Het is een vast onderdeel van werken volgens het kompas.
In deze blog leggen we uit wat het kwaliteitsbeeld is, welke vijf bouwstenen erin terug moeten komen, welk deel verplicht is en hoe de clientervaringsmeting werkt voor de wijkverpleging en de verpleeghuiszorg. Zo weet je wat erbij komt kijken en hoe je het kwaliteitsbeeld inzet om te leren en te verbeteren.
Wat het kwaliteitsbeeld is
Om te kunnen leren en ontwikkelen is inzicht in kwaliteit nodig. Daarom maken zorgorganisaties onder het Generiek kompas jaarlijks een kwaliteitsbeeld. Daarin geef je aan hoe het met de kwaliteit van zorg in je organisatie staat en welke verbeteracties je in gang hebt gezet. Het kwaliteitsbeeld is openbaar. Intern helpt het om inzicht te krijgen in hoe clienten, naasten en professionals de zorg ervaren, en het is bedoeld om binnen je organisatie het gesprek te voeren met onder andere de clientenraad en de personeelsvertegenwoordiging.
De vijf bouwstenen van het Generiek kompas
Het kwaliteitsbeeld is deels vormvrij, maar de vijf bouwstenen van het Generiek kompas moeten er herkenbaar in terugkomen. Ze vormen de rode lijn waarlangs je jaarlijks terugblikt en reflecteert.
- Bouwsteen 1: Het kennen van de wensen en behoeften.
- Bouwsteen 2: Het bouwen van netwerken.
- Bouwsteen 3: Het werk organiseren.
- Bouwsteen 4: Leren en ontwikkelen.
- Bouwsteen 5: Inzicht in kwaliteit.
Door per bouwsteen te laten zien wat je hebt gedaan, wat het opleverde en welke verbeteracties je voor het komende jaar plant, maak je het kwaliteitsbeeld herkenbaar en compleet.
Verplicht en vormvrij
Naast de bouwstenen bestaat het kwaliteitsbeeld uit een verplicht en een vormvrij deel. Dat geeft houvast en tegelijk ruimte.
- Verplicht: het meten van clientervaringen volgens een vaste methode.
- Vormvrij: de overige informatie die je zelf verzamelt over de kwaliteit van je zorg.
Het kwaliteitsbeeld komt tot stand in afstemming met professionals, bijvoorbeeld via de verpleegkundige of professionele adviesraad. Zo is het geen document van het management alleen, maar een gezamenlijk beeld.
De clientervaringsmeting
Het meten van clientervaringen is het verplichte onderdeel en gebeurt minimaal een keer per jaar. De manier waarop verschilt per sector:
- Wijkverpleging: je meet via de PREM, inclusief de NPS-aanbevelingsvraag.
- Verpleeghuiszorg: je meet via een vaste vragenlijst.
Voor het kwaliteitsbeeld komt er daarnaast een handreiking met onder meer de datum waarvoor je het beeld indient bij het Zorginstituut. Houd er rekening mee dat partijen werken aan doorontwikkeling van de vragenlijsten, dus de actuele instructies zijn leidend.
Veelgestelde vragen over het kwaliteitsbeeld onder het Generiek kompas
Welke bouwstenen moeten in het kwaliteitsbeeld terugkomen?
De vijf bouwstenen van het Generiek kompas: het kennen van de wensen en behoeften, het bouwen van netwerken, het werk organiseren, leren en ontwikkelen, en inzicht in kwaliteit. Ze moeten herkenbaar terugkomen in het kwaliteitsbeeld. Je bepaalt zelf hoe je dat vorm geeft, maar per bouwsteen laat je zien wat je hebt gedaan, wat je hebt geleerd en welke stappen je voor het komende jaar zet. Zo blijft het beeld compleet en aantoonbaar.
Is het kwaliteitsbeeld openbaar?
Ja, het kwaliteitsbeeld is openbaar. Het is bedoeld om zowel intern als extern te gebruiken. Intern voer je er het gesprek mee met je team, de clientenraad en de personeelsvertegenwoordiging over wat goed gaat en wat beter kan. Extern geeft het de raad van toezicht, de IGJ en financiers inzicht in de thema's en doelen waar je aan hebt gewerkt. De openbaarheid hoort bij het uitgangspunt van transparantie en gezamenlijk leren.
Hoe meet ik clientervaringen onder het Generiek kompas?
Het meten van clientervaringen is verplicht en gebeurt minimaal een keer per jaar. De methode verschilt per sector: in de wijkverpleging meet je via de PREM, inclusief de NPS-aanbevelingsvraag, en in de verpleeghuiszorg via een vaste vragenlijst. Er is een handboek met meet- en aanleverinstructies. Omdat partijen werken aan doorontwikkeling van de vragenlijsten, is het verstandig om de actuele instructies aan te houden.
Wat is het verschil tussen het kwaliteitsbeeld en het verplichte deel? Het kwaliteitsbeeld is het geheel: een jaarlijks, openbaar beeld van hoe het met de kwaliteit van je zorg staat, opgebouwd rond de vijf bouwstenen. Daarbinnen is een deel verplicht, namelijk het meten van clientervaringen volgens een vaste methode. De rest van het kwaliteitsbeeld is vormvrij: dat is de informatie die je zelf verzamelt en de manier waarop je reflecteert en verbetert. Het verplichte deel zorgt voor vergelijkbaarheid, het vormvrije deel voor eigen invulling.
Wil je een kwaliteitsbeeld dat klopt en dat je echt helpt om te leren en te verbeteren? We helpen je graag om de opbouw, de bouwstenen en de clientervaringsmeting overzichtelijk te maken.